Quỳnh Hương

Hôm qua chậu hoa quỳnh hương của tôi bung nở, hoa đã bắt đầu nở từ mùa Xuân, nhưng chỉ lác đác vài đóa, tối qua mới gọi là nở, tôi không đếm có bao nhiêu hoa, nhưng những cánh hoa trắng toát xoắn xuýt vào nhau, nhụy đối nhụy, cánh đan cánh. Nhất là sau khi tôi ép cho nhánh lá quỳnh trở thành một thân cây vững trãi, cưu mang khóm lá tròn trịa bên trên, như một lẵng hoa.
Tôi yêu quỳnh hoa không vì tại sao, không vì lý do nào cả chỉ vì Quỳnh đã là tên của Mẹ tôi.
Mẹ tôi mất sớm chưa đầy tuổi bốn mươi. Nụ cười hiền dịu của Mẹ luôn nhẹ nhàng an ủi tôi mãi đến bây giờ.
Bác tôi, anh lớn nhất của mẹ, cho tôi nhánh Quỳnh trồng để nhớ Mẹ năm 1972, tôi biết hoa Quỳnh từ dạo ấy.
 Dạo hoa Quỳnh là loài hoa quí ở Việt Nam, hiếm người có và ít người biết đến, biết chăng chỉ qua những câu chuyện kể, hoa quỳnh là nàng tiên bị mắc đọa sau khi làm vỡ chén vàng trên thượng giới, hay là câu chuyện huyễn hoặc khóm lá quỳnh là nơi để những hồn ma bóng quế ghé vào cư ngụ.
Nhánh quỳnh đầu tiên ra hoa sau bốn năm tôi vun bón, trong chiếc chậu nho nhỏ trên lan can nhà ở Sài Gòn là niềm tự hào của tôi. Sài Gòn nắng, Sài Gòn nóng mà hoa Quỳnh của tôi run run nở trong đêm.
 Đóa hoa Dạ Quỳnh đầu bung nở trùng ngày giỗ lần thứ tư của Mẹ, đau đớn sao, sau đó ba ngày, Ba tôi mất trong trại cải tạo. Sau này tôi mới được biết, nên hoa Quỳnh từ ấy luôn là nỗi ám ảnh dật dờ của tôi. Nhìn hoa nhớ từng phân từng ly kỷ niệm, nhìn hoa nhớ từng ánh mắt nụ cười của mẹ của cha.
Tôi yêu hoa Quỳnh nhưng từ khi biết tin chính xác cha tôi đã chết trong trại tù cải tạo, tôi mang nỗi lo lắng và sợ hãi trong lòng mỗi khi quỳnh ra nụ, vì nghĩ đến đóa quỳnh hương đầu đã nở báo tin dữ.
 Nhân một dịp viếng chùa Vĩnh Nghiêm cùng cô bạn thân, tôi hỏi vị sư trụ trì về điều này, ông cho tôi một nhánh giao bảo hãy trồng giao và quỳnh gần nhau, cho lá quỳnh tựa nhánh giao để nét phá dọc ngang của Giao hài hòa với nét vươn ngạo nghễ của Quỳnh. 
Cách quấn quyện níu kéo của Giao giữ gìn không để Quỳnh dồn phát hết tinh túy, hồn phách của Quỳnh ra ngoài trong khoảnh khắc mong manh, và nhất là đừng tin những điều đồn đãi không đúng như thế về hoa Quỳnh, trong đời sống có bao điều trùng hợp ngẫu nhiên, bao duyên bao nợ trong lẽ trời lồng lộng, tại sao lại trách móc qui tội vào đóa hoa bé bỏng xinh xắn ấy. Tại sao không nghĩ mình đã có duyên được ngắm hoa nở, có duyên được hoa báo tin buồn, có duyên được hoa chia nỗi khổ đau.
Tôi không lo sợ nữa và càng yêu hoa hơn.
Hai mươi năm sau, cũng là bác anh của Mẹ tôi đã cho tôi nhánh Quỳnh Hương trên đất Mỹ, ngày tôi đến thăm bác tại Los Angeles.
 Tôi lại mang nhánh về nhà cắm vào đất chăm sóc để được ngắm hoa nở.
Những nụ hoa giúp tôi thêm nghị lực, ý chí để sống còn.
 Dạ Quỳnh là nỗi nhớ niềm thương, là hương tưởng tiếc tiếng cười giòn tan rộn rã ngày còn cha còn mẹ, là một nhắc nhở của ngắn ngủi mong manh phận người nhẹ hẫng. Buổi sáng hương hoa còn đọng, sắc hoa đã tàn.
Bây giờ ở Mỹ, đi đâu cũng thấy cây Quỳnh, chỉ cần một nhánh nhỏ chừng một hai gang tay là đã có thể trồng được, người ta có cả một hội trồng hoa Quỳnh, mỗi năm mỗi có thêm màu mới, nên tôi có nhiều hoa Quỳnh lắm không chỉ Dạ Quỳnh mà còn có Nhật Quỳnh.
Dạ Quỳnh vẫn nở mỗi năm trùng ngày giỗ của Ba và Mẹ tôi, cuối tháng 9 đầu tháng 10, những đóa hoa thật đẹp không như ngày còn ở Sài Gòn chỉ mong manh một lớp cánh mỏng manh, Dạ Quỳnh của tôi bây giờ có đôi, đầy đặn hai lớp cánh, khi bung nở hương ngào ngạt len qua cửa sổ vào nhà thăm tôi, ngắm nhìn hạnh phúc tôi đang có.
Tôi chiêm nghiệm về hoa quỳnh đã từ lâu, tôi ngắm nghía sự sung mãn của nhựa hoa khi nở, những nhánh quỳnh không cần nhiều chăm sóc, khi trồng chỉ cần đất có nhiều cát, không cần tưới nhiều, chỉ cần lâu lâu cho nước thật đẫm vào gốc, như những cơn mưa rào bất chợt rồi xững lại, mà vẫn mang đến cho đời bao màu sắc mặn mà.
Đời sống của hoa Quỳnh Hương ngắn ngủi mong manh, có màu trắng tinh khiết, tỏa hương ngạt ngào, tối nở sáng tàn tôi gọi là Dạ Quỳnh. 
Nhìn những chiếc lá ẻo lả mềm mại không có thân, người xem phong thủy thường ghép chúng vào nhóm có “âm” khí, nhưng khi hoa nở, quỳnh mạnh bạo phô hết duyên dáng thanh xuân, mở toang hết tinh túy tâm hồn cho thiên nhiên vạn vật nhìn vào, làm sao có thế là “âm khí” được nhỉ.
 Buổi tối, ngắm những đóa hoa hàm tiếu bên cạnh những đóa đã rũ tàn, thương Quỳnh làm sao! Dưng không ghép tính con người vào Quỳnh rồi thấy thương thấy tội đấy thôi, chứ hoa Quỳnh héo vẫn kiêu hãnh như khi phô sắc, cô nàng không như bà hoàng xưa, trốn vua trong phòng vắng khi nhan sắc héo tàn, mà vẫn bên cạnh cô em đang độ để nâng đỡ, để tôn thêm nét quyến rũ xuân thì.
Một điều tôi vẫn chưa làm là nấu canh hoa Quỳnh, nấu chè hoa Quỳnh, phơi hoa khô để uống như uống trà, dù tôi đọc nhiều bài viết về công dụng chữa bệnh của hoa Quỳnh Hương, với tôi hoa mãi là hoa.
Ngắm hoa tôi quên đi ngày 11 tháng 9, ngắm hoa tôi quên đi một người bất cẩn đốt rác gây nên đám cháy lan rộng gần năm mươi ngàn mẫu anh (acres) tiêu phí bao nhiêu cây cỏ cùng sức lực của con người để dập tắt đi ngọn lửa.
                                                               Ngô Đồng

                    

Life & Living

Cuộc sống bạn và tôi đang sống ví như một con đường, ví như nó bằng phẳng thì ta không phải đứng trước những quyết định khó khăn. Cũng như khi ta tới một ngã rẽ thì quyết định ta đi về hướng nào thực sự là quyết định quan trọng nhất.
 Cái gì đang chờ đợi ta ở phía trước, những cơn sóng gió mà chúng ta phải đối mặt liệu chúng ta có thể vượt qua hay không?
 Liệu con đường ta chọn có phải là lối cụt mà không có chổ để ta quay trở về?
 Tuy nhiên nếu đứng trước những ngã rẽ cuộc đời mà bạn dừng bước không đi thì tự bản thân ta cũng khóa lại lối thoát cho mình, chi bằng lựa chọn một cách quyết đoán rồi vững bước tiến tới.
 Dù phía trước có thế nào thì cũng cứ vững tin bước đi, ít ra nó cũng mang lại cho ta hiểu một kết quả đang học hỏi.-Bạn có nghĩ niềm tin là một điều rất quan trọng trong cuộc sống của mỗi người không? Nhất là khi chúng ta phải đối diện với những quyết định, những sự lựa chọn và những thử thách trong cuộc đời.
 Bởi vì khi mà bạn tin tưởng vào tình yêu thì tình yêu sẽ đến mỉm cười với bạn.
 Khi bạn tin tưởng vào hạnh phúc thì hạnh phúc sẽ đến với bạn. Và cuộc sống là đầy rẫy những thử thách trở ngại mà chúng ta ai cũng phải vượt qua.
- Tự tin bước thẳng về phía trước và vượt qua những sợ hãi làm ta chùn chân.

Hm... nếu con người trong lúc ấy mất niềm tin thì sao đây? Nếu vậy thì quả là một điều nguy hiểm. Mất niềm tin thì ta sẽ mất đi sự cố gắng của bản thân, không còn nghị lực vươn lên mà chỉ đứng một chỗ giữa cuộc sống cứ cuốn trôi quay vòng.-Cuộc đời là chứa đựng cơ hội, bạn hãy chớp lấy thật nhiều.

Cuộc đời đầy tràn hương sắc, bạn hãy ngắm nhìn thật sáng suốt.

Cuộc đời là vô số những niềm vui, bạn hãy tận hưởng mê say. 

Cho dù cuộc đời là còn có ưu sầu, thì bạn hãy vượt qua ngoạn mục.

Cuộc đời là một giấc mơ, bạn hãy biến nó thành hiện thực.

Cuộc đời đầy rẫy những thách thức, bạn hãy biết đương đầu dũng cảm.

Cuộc đời cũng là bổn phận, bạn hãy hoàn thành.

Cuộc đời là một cuộc chơi, nào bạn hãy nhập cuộc đi.

Cuộc đời là một quý giá, bạn hãy nâng niu.

Cuộc đời là một bí ẩn, bạn hãy khám phá.

Cuộc đời còn là ước hẹn, bạn hãy thực hiện lời hứa.

Và cuộc đời cũng có thể là một ca khúc dễ thương, hãy hát lên nhé !

 

                                                                 St

Một Tên Gọi

Nói đến các món ăn tráng miệng, các món ăn chơi ở San Jose -CA  không biết phải viết sao cho đủ.
 Ngoài các món ăn chính cơm, phở hũ tiếu, mì v.v còn các tiệm chuyên bán chè, cùng vài loại bánh ngọt, được đặt tên là Hiển Khánh.
Bảng hiệu Hiển Khánh xuất phát từ Sài Gòn thời 60, đi đâu cũng thấy – nam , bắc Cali ngay cả đến các tiểu bang ở xa cũng thấy tên Hiển Khánh thân thuộc này, tên hiệu này in đậm vào nỗi nhớ của một số đông người Việt Nam đã xa quê hương xứ sở. 
Các cụ khi được mời ă bánh trung thu luôn so sánh với bánh Đông Hưng Viên, đặt bánh phu thê, bánh cốm, bánh đậu xanh phải tìm đến tiệm Bảo Hiên Rồng Vàng, cho dù ông bà chủ tiệm bây giờ chẳng dính líu gì đến các ông các bà chủ tiệm ngày xưa.
Chữ thạch chè Hiển Khánh có lẽ vấn vương nhiều với các ông các bà trong vài hội cựu sinh viên học sinh và e rằng cũng lưu luyến không ít với các ông trong các hội cựu quân nhân bây giờ, nếu có ai gợi lên hay kể lại về một cái tiệm nhỏ chuyên bán một món thạch thái nhuyễn, cùng đậu xanh đánh, điểm vài cánh hoa nhài trắng toát, chỉ thế thôi mà tên Hiển Khánh đã thênh thang bước vào văn học, thanh thản ngự trong các chuyện tình, và chắc chắn không ít người, giữ kín trong lòng một hình ảnh đẹp, không tiện kể ra cho chồng hay cho vợ nghe, về một lần mình đã bước chân vào tiệm thạch chè Hiển Khánh cùng người khác trong quá khứ đã rất xa.
Có lẽ không bao giờ nữa, những người nhớ nhung món thạch chè tìm lại được vị hoa nhài ngọt ngào tan trên đầu lưỡi, cùng chút bùi ngậy vừa đủ của đậu xanh đánh mịn, điểm với miếng thạch được thái bằng tay thật khéo.
Thạch ngày xưa được bán từng gram, là những sợi màu ngà, nhẹ tâng như mây, mua về rửa sạch bụi bặm, rồi ngâm vào nước, sau khi sợi thạch mềm thật mềm, mới đong bằng bát (chén) cứ một bát thạch cần hai bát nước, bắc lên bếp nấu cho thật tan, đổ vào thố, chờ cho thạch đông cứng lại, khi ấy dùng dao cau thật sắc thái thạch.
 Miếng thạch trong suốt như gương được cầm gọn trong lòng bàn tay, con dao từ trên cắt dọc xuống, sau đó mới cắt ngang, sợi thạch nào cũng đều tăm tắp với nhau.
 Nước đường thắng bằng đường trắng tinh tình tinh, dùng lòng trắng trứng khuấy vào để lọc cho hết những vẩn cặn, sau đó mới được chuyên sang cái thố thủy tinh trong suốt, miệng hẹp, đợi nuớc đường thật nguội mới thả hoa nhài vào, đậy kín nắp lại.
 Nếu vào mùa Thu, hoa nhài được thay bằng hoa bưởi, sau này có tinh dầu hoa bưởi, đóa hoa nhài thả vào chỉ để làm duyên.
Trời nắng nóng uống ly thạch chè, hay ăn bát thạch, mát tận vào xương, trời mưa không ăn thạch lạnh, kêu đĩa đậu xanh đánh nhâm nhi ngắm mưa thì còn gì thú cho bằng, chưa kể đến việc đọc những câu thơ lục bát của ông chủ tiệm viết lên giấy, rồi dán lên tường, hay cài dưới miếng kính mặt bàn.
Các anh các cậu sinh viên học sinh, có thú ngồi uống cà phê, đếm từng giọt đắng, thì phía các cô kẹp tóc có thú đi ăn thạch chè.
 Từng tốp nhỏ, ít nhất là hai, nhiều nhất là sáu, đủ ngồi quanh chiếc bàn, tha hồ nói chuyện râm ran rồi cười khúc khích.
 Nét đẹp hồn nhiên, nỗi vui con gái lây lan, để rồi tiệm thạch chè là nơi tìm đến để làm quen nhau sau khi “theo ngõ về”, theo luôn vào tiệm thạch, đối phương có bốn người, mình kéo theo ba “thằng” nữa cho tương xứng, cho đến khi thành nơi hò hẹn, mặt đối mặt.
 Cũng loáng thoáng có màu áo hoa lính trận, bên mái tóc thề, để rồi như ngựa chạy tên bay, bây giờ con cháu dắt đi đến chợ Việt Nam, nhìn bảng Hiển Khánh lòng không khỏi bồi hồi, dù bối cảnh đã khác không có gì giống trong ký ức ngoài cái tên ngọt ngào Hiển Khánh, có thể là hai tên của ông bà chủ tiệm ghép lại với nhau chăng?
Bây giờ nấu thạch người ta dùng bột aga-aga, cắt thạch đã có bàn bào của Nhật hay của Trung Quốc, nhanh gọn, đậu xanh đã đãi vỏ bán sẵn, chỉ việc mang về nấu không phải ngâm đậu qua một đêm, sáng dậy ngồi đãi vỏ.
 Đãi vỏ đậu trong cái rá, lừa cho vỏ gọn về một phía rồi nhặt vỏ bỏ sang một bên, con gái ngày xưa phải biết đãi vỏ đậu xanh, nếu không sẽ bị mắng là “hư thân mất nết.” Chỉ hai việc đãi đậu và thái thạch đã làm cho ly thạch chè ngon hơn chăng?
Tôi hay đặt câu hỏi và rồi chẳng màng nữa tìm câu trả lời, khi các nhân vật vương vấn, nhớ nhung tiệm thạch chè Hiển Khánh có thể không còn thích ăn ngọt nữa, vừa là vì đã qua tuổi hẹn hò, vừa là vì bác sĩ bảo nên kiêng ăn ngọt, kẻo mà bị bệnh tiểu đường. 
Đi tập thể dục, chạy bộ, nghe loáng thoáng câu, “sống mà không được ăn là chết mà biết thở!” tôi cũng đồng ý như thế, nhưng rõ rệt một điều mỗi thời có riêng một niềm vui, có riêng một hương vị của thời ấy, hương vị thời thạch chè Hiển Khánh đã qua, các con cháu có hỏi sao “cụ” lại đòi vào tiệm thạch chè Hiển Khánh mà chẳng mua gì, hay có đứa thương “cụ” quá cản lại “bác sĩ đâu cho bà ăn ngọt nữa, không được vào đấy!” thì cũng đành thế thôi.
 Có lẽ các ông không có nhu cầu kể cho các cháu nghe, về một thoáng hương xưa thạch chè Hiển Khánh, phần các bà thì thích kể lại khoảng ngọt ngào ấy, có mùi hoa bưởi, hoa nhài, có đón đưa chiều chuộng, có câu thơ lục bát đơn sơ:
Thạch chè Hiển Khánh ngọt ngào
Bổ phổi, thông đàm lại tỏa hương hoa
Đậu xanh giải nhiệt lại bùi
Ăn vào một bát ngậm ngùi nhớ nhau.
Thế đấy các câu lục bát đơn sơ như thế đấy, mà vào tiệm chè nào cũng nhớ đến nó, y như nhớ ca dao, y như nhớ viên ngói, bức tường xưa loang lỗ vôi rêu.
Ăn vài viên chè bột bán, nước cốt dừa từ trong lon trong hộp không thơm, chẳng bùi, hình như nó “vô duyên” ngay từ khi bị bỏ vào hộp, chẳng còn hương bàn tay nhồi dừa nạo trong nước ấm, rồi vắt lấy nước cốt dừa để nấu chè.
Có mỗi chén chè cuối tuần, cũng đã đủ để trí óc lang thang về tiệm thạch chè, con đường Đinh Tiên Hoàng, con đường Phan Đình Phùng và vài câu lục bát xa xưa.
Đừng ai hỏi người viết về những “cố nhân” thạch chè Hiển Khánh nhé, họ đã bị các con các cháu cấm không cho vào tiệm thạch chè nữa rồi. 

                                                                   Ngô Đồng      

Những Sợi Tóc Mong Manh

Mưa trọn tuần, nắng không còn chỗ trú
Đi lang thang đánh mất cả ngày mai
Trên vai em một thuở tóc xanh dày
Tỏa hơi xuân mượt mà dòng cây cỏ

Từ tóc em, linh hồn anh ở trọ
Có hương tình, tim thở hết tương lai
Có câu thề soi sáng suốt đêm dài
Có lời ru, giấc đời không mộng mị

Tóc là em, em giấu gì trong ấy
Mà mắt anh chỉ thấy một màu mơ
Nhặt thời gian tóc buộc với hồn thơ
Tóc vào đời chẳng dư giờ trống trải

Ôi mùa xuân ra đi không trở lại
Mưa hoàng hôn... em cắt tóc ngắn rồi
Con sóng buồn vỗ nát lồng ngực tôi
Linh hồn rơi theo nụ cười thần chết

Lũ bướm vàng sang mùa đang đổi lốt
Tóc hiền em sao nỡ vuột câu thề
Cơn mưa đời dài hơn cả dòng mê
Nắng trong anh biết về đâu cư ngụ ???

TVũ
(03/20/02)

Phở 14 ở Paris 13

Chuyến xe buýt chở đoàn du khách đến Paris 13, ăn sáng ở quán phở bánh cuốn 14 của người Tàu ngay góc đường Tolbiac và đại lộ Choisy.

 Trời vẫn mưa phất phơ. Lạnh.Như đàn chim bước vào quán với những tiếng hót xa lạ, nhưng lại bắt gặp ngay sự đồng thanh tương ứng của một bà khách già ngồi sát vách bên hành lang thông ra sau bếp.

Bà reo lên: “Việt Nam hả, tôi cũng Việt Nam”.

 Điều này chứng tỏ những thông tin tôi nghe trước khi đi sang đây từ trang tripadvisor com  chuyên đánh giá các điểm đến du lịch, quán toàn người Tàu không là sai lệch – nhận xét của ông khách trẻ có nickname là andi_and_thao, người ở Ulm, Đức.

Quán sớm chỉ có mỗi bà cụ. Thức dậy sớm, ăn phở sáng, bà chẳng khác nào một bảo tàng vật thể cho cái phi vật thể: lối sống Việt

Khi ngồi yên vị ở một góc quán trước comptoir, ngay cửa vào, lòng tôi bỗng dưng ngớ ra khi dòng nhạc bolero chảy vào:

“Ngược thời gian trở về quá khứ phút giây chạnh lòng
Bao nhiêu kỷ niệm bao nhiêu ân tình chỉ còn lại con số không
Ai thương ai rồi và ai quên nhau rồi trong suốt cuộc đời tương lai trả lời thôiNgày biệt ly chúng mình chưa nói hết câu tạ từ
Năm năm cách biệt năm năm mong chờ héo mòn tình nghĩa xưaNhắc đến thấy buồn tình kia ngăn đôi đường
Nhật ký đời tôi ghi thêm một lần thương...”

Về lại Việt Nam, mò vào trang net – theo phong cách “nếu mà không biết thì ta google” – mới hay đó là bài Nhật ký đời tôicủa Thanh Sơn.

 Ăn phở nghe nhạc bolero ở một xứ cách quê nhà 13, 14 giờ bay, giữa một khí quyển lạnh lẽo, cây trơ nhánh gầy, tự nhiên thấy quê nhà hiển hiện đúng mực.

Một người bán trong quán nói: “Nguyên liệu ở đây hầu hết mua ở Việt Nam”. 

Một người bán khác nghe hỏi giả lơ bỏ đi vào sau quán. 

Đến khi nghe bình luận: “Bà này chắc ba Tàu”, mới vội vã lên tiếng bằng thứ tiếng Việt giọng lơ lớ, nhiều phát âm bị ngọng xác nhận gốc Tàu của bà. 

Coi kỹ nguyên liệu như tương cay, tương ngọt, nước mắm, đều thấy là hàng Thái Lan do Tang Frères nhập vào Pháp.

 Người Việt đã đánh mất cơ hội bán hàng cho vô số quán phở như thế trên thế giới
Có thể nói, vị phở của quán góc đường này ở một nơi xa lắc cội nguồn, do những người không thuần Việt sản xuất, là OK.

 Đậm mùi hoa hồi đặc trưng của phở Việt, dẫu rằng hoa hồi là vị thuốc Bắc (Tàu).

 Nước dùng không được trong, chắc do bán đắt không kịp vớt bọt.
 Người ta càng bắt gặp quê nhà Sài Gòn hơn khi nhìn thấy đĩa giá sống cùng ngò tàu tươi rói trong cái lạnh quắt quéo của xứ này, mùa này.

 Chỉ tiếc tô phở châu Âu quá cỡ thợ mộc và không có trẻ em dành cho những người thực như miêu.

Khi chuyến xe buýt buổi trưa chở chúng tôi đi ngang quán, thì nó khác hẳn với cái vắng sáng sớm, Tây xếp hàng chờ bàn dài từ cửa ra hết hành lang trước quán.

                                          NGỮ YÊN

Tại Sao Lá Đổi Màu Vào Muà Thu ?

Trong những vùng có 4 mùa rõ rệt như Nhật Bản, Bắc Mỹ, Canada,., khi bước vào mùa thu là cây lá bắt đầu thay màu như người đàn bà thay lớp trang điểm - thường rất là sặc sở nhưng đôi lúc cũng rất “đìu hiu” tùy theo vùng địa lý và thời tiết.
Đây là một hiện tượng tư nhiên do ánh sáng mặt trời chế ngự sinh lý của giới thực vật và được gọi là "Quang Chu tính" hay "Photoperiodism".
Khi mặt trời ngã về phía Nam của trái đất (tức là vào thu), giờ có ánh nắng càng ngày càng ngắn hơn ở phía Bắc bán cầu.
Điều nầy làm chậm lại sự hợp thành chất diệp-lục-tố (chlorophyll) trên lá vì biết rằng mùa sinh trưởng sắp hết.
Diệp-lục-tố như tên của nó đã nói lên, là chất có màu lá xanh rất cần cho quá trình quang-hợp.
Vì thế khi còn diệp-lục-tố thì lá cây sẽ còn màu xanh.
Nhưng sao lá lại đổi sang màu vàng, đỏ hay nâu?
-Thực ra trong lá cây còn nhiều sắc-tố hay chất　có màu (pigments) khác tùy theo giống hay loại cây.
- Chất hóa học "carotenoids" là những sắc-tố màu vàng、cà-rốt hay vàng nâu-lá-bắp thường có mặt trên lá quanh năm.
Thêm vào đó là những chất "anthocyanins" có màu đỏ hay hồng, được tạo ra vào cuối hè trong tế bào lá của loài cây có nhiều chất đường như là cây maple, oak, sweetgum và dogwood khi chất đường tích lũy nhiều trên lá cây.
Trong mùa sinh trưởng ấm áp như Xuân hay Hạ, những sắc-tố nầy bị chất diệp-lục che mất.
Đến khi lá không còn chất chlorophyll thì đương nhiên chất gì bền và còn lại sẽ nỗi bật ra.
Nhưng tại sao lá khô và rụng không chịu ở mãi trên cành cho ta ngắm?
Khi Thu đã vào cuối mùa, nhựa cây sẽ đặc ra làm cho sự di chuyển trong mạch lá chậm lại.
Điều nầy cần cho sự chuẩn bị của cây trước khi mùa đông đến.
Khi mạch lá bị nghẽn sự liên kết giữa lá với cành sẽ mất đi dần. Dưới sức hút của trái đất cùng với gió "Bấc" thổi về, lá ta rồi cũng phải buông tay để bay theo luồn gió cuốn! 
Tại sao lá Thu chỉ đẹp ở vùng nầy mà không đẹp ở vùng khác?
-Đó là yếu tố do Địa lý và giới thực vật chi phối. Ở Bắc bán cầu, miền ôn và hàn đới thường có 4 mùa rõ rệt nên cây lá có mùa Thu để chuẩn bị đi vào mùa Đông .
 Vì  ta biết rằng mình không giữ lá được trước cái lạnh làm đông đặc lá cành của mùa đông
  Riêng cho loài cây lá kim vì cây tiết ra chất sáp để bảo vệ lá nên lá còn nằm trên cây ngay cả mùa Đông.
Thường rừng có nhiều cây quảng diệp (lá rộng) có màu sặc sở hơn rừng toàn lá kim (như thông hay tùng).
-Nếu bạn ở vùng Đông Bắc, Mid-Atlantic, Virginia, Carolina, Midwest hay Nam Canada, tuy không có núi cao như miền Tây Bắc,
Nhưng ông trời lại cho ta một cảnh Thu tuyệt vời vi vùng nầy có nhiều rừng cây lá quảng diệp như cây red maple, silver maple, sugar maple (hình lá quốc kỳ Canada), ash, elm, sumac, redbuck, oak,
  -Vùng Vermont hay New England nổi tiếng là vùng có cảnh Thu cực kỳ quyến rũ.
Đối với tôi, cái đẹp của vùng nầy có lẽ - ngoài cái yếu tố khí hậu khắc nghiệt cùa địa lý (chỉ tương tự với Mãn Châu Trung quốc), là do cái yếu tố lịch-sử văn-minh đóng góp vào.
Cảnh của vùng nầy thường đi theo với những dấu tich nhân tạo như những giáo-đường thơ mộng, những Barns (nhà trữ) củ kỹ hàng trăm năm, cầu covered bridges (cầu che) lạ mắt, những làng mạc rãi rác trong thung lũng nhỏ hay trên đồi xanh.
Đây là một sự hài-hòa của thiên nhiên và con người cùng cộng tác với nhau để tạo ra một bước tranh tuyệt đẹp.
Đương nhiên anh em Exryu chúng ta khó quên được cảnh Thu ở Nhật.
Cái đẹp mùa Thu ở vùng Nikko gần hồ Chuzenji hay Okunikko, vùng Hakone và Yamanaka-ko dưới núi Phú Sĩ, vùng Kyoto gần Arashiyama và Kinkakuji, hay vùng Shiga-kogen thực là khó tả qua lời.
Đối với con người vụng về về lời ăn tiếng nói như tôi thường thích ngưỡng Thu khen Thu và nhớ Thu qua ống kính máy ảnh của mình .....Ở Tokyo nếu ta  nào có dịp đi bộ trên đường Hongo Dori trước cổng trường Todai vào mùa Thu lá đổ, chắc còn nhớ những chiếc lá Ichou (i.e. ginkgo - lá cây bạch quả hay cây công-tôn) vàng ánh bay phất phới theo cơn gió cuốn.
Có một buổi chiều tà gió Thu lạnh thấm da đó, tôi đi ngang qua quán-ăn dã chiến "yatai" trước tiệm tạp-hóa khai nghiệp từ thời Edo tên là "Yoshinoya"(?) gần nhà ga Hongo Sanchome. Lúc đó ông bếp đang nướng những xâu yakitori (thịt gà lụi) đỏ bỏng.
Mùi thịt và mùi "Tare" ôi cha sao mà thơm quá, nó làm cho ruột tôi sôi sục, nước dãi chảy đầy mồm. 
Tôi dừng chân định mua một xâu ăn cho đã thèm nhưng rồi lại do dự vì nghĩ đến vợ hiền và con thơ đang chờ cơm tối ở nhà. Thế rồi tôi vội vã cất bước chạy về phía nhà ga subway dưới đường cố dằn cơn đói sau một ngày làm việc bận rộn ở phía bên kia đường…
.. Rồi quá vô tình tôi dẫm lên những chiếc lá ichou vàng khô
...Ôi tội nghiệp cho lá ta! Mùa Thu đến chi để lá phải lạc loài như thế nầy?.
Xong tôi cúi xuống lượm một lá Công-tôn vàng ánh rồi kẹp vào trong trang sách mang theo mình trước khi thả thân vào đợt sóng người xô đẫy vào cửa nhà ga của đường xe hầm Yamanouchi....... – Naruhodo.

                                                 Huỳnh Văn Ba 

Một phút suy tư

Tâm là một điểm tuy nhỏ nhưng quan trọng, nên người ta mới gọi là tâm điểm.
Tâm của con người càng quan trọng hơn vì nó nói lên nhân cách của một con người :
- Tâm lệch lạc thì cuộc sống nghiêng ngã đảo điên.
- Tâm gian dối thì cuộc sống bất an.
- Tâm ghen ghét thì cuộc sống hận thù.
- Tâm đố kỵ thì cuộc sống mất vui.
- Tâm tham lam thì cuộc sống dối trá…

--> Cho nên, ta không những đem tâm của mình đặt ngay trên ngực để yêu thương, mà còn :

- Đặt trên tay để giúp đỡ người khác.
- Đặt trên mắt để nhìn thấy nổi khổ của tha nhân.
- Đặt trên chân để mau mắn chạy đến với người cùng khổ.
- Đặt trên miệng để nói lời an ủi với người bất hạnh.
- Đặt trên tai để biết nghe lời than trách, góp ý của người khác.
- Đặt trên vai để biết chịu trách nhiệm và chia sẻ trách nhiệm với anh em chị em.
---> Thân xác không tim thì thân xác chết, làm người không có tâm thì cuộc sống chỉ có hận thù và là mối nguy hiểm cho mọi người.

                                              ~~~ St~~~~