Nỗi buồn.

Ai mua... Nỗi buồn... không?”
Cô Bé cất tiếng rao lanh lảnh và ngân dài con hẻm chật chội nhưng tấp nập người qua. Nơi đây, đang nhóm chợ. Họ bày bán đủ loại mặt hàng: Danh Lợi, Ðịa Vị, Tài Sắc, Lương Tri...

Những mặt hàng đắt đỏ vô cùng nhưng mọi người lại chen chúc nhau mua cho bằng được. Họ trả giá, kì kèo bớt một thêm hai…tạo thành một không gian cực kỳ hỗn độn.

Họ xô đẩy, chen trước lấn sau rồi hí hởn khi cầm trong tay mặt hàng vừa mua được.

 Có một vị khách dường như vừa “mặc cả” được món hàng “Linh Hồn” với giá phải chăng nên xem chừng đắc ý lắm.
“Ai mua...Nỗi Buồn... không?”
Tiếng rao lại vang lên...giọng Cô Bé không còn lảnh lót nữa mà đã khàn đi nhiều vì phải cố gắng rao to để lấn át những tạp âm từ phía đám đông kia....

Cô Bé mệt mỏi, đặt quang gánh xuống, lặng lẽ ngồi nơi xó hẻm. Khuôn mặt thiên thần của cô lộ vẻ tuyệt vọng.

Thỉnh thoảng, có vài khách đi ngang qua tò mò ghé mắt xem thử “Nỗi Buồn” là gì nhưng rồi "chào lơi” và quày quả tiến về phía đám đông náo nhiệt đằng kia.

Cô bé thất thểu, nhìn “mặt hàng” của mình rồi thì thào: “Nỗi Buồn của mình cũng giá trị lắm cơ nhưng sao chả ai buồn mặc cả thế?". Nó làm bằng “nước mắt” từ những “cơn đau”của kiếp người.
Chợ tan. Cô bé lầm lũi gánh “Nỗi Buồn” ra về...

Bước đi khấp khễnh vì quang gánh oằn nặng trên vai...Bóng cô chìm dần rồi tan loãng giữa chợ đời.
... “Mình có món quà này muốn tặng cho bạn nè?”
Người bạn mới quen ra vẻ tò mò:
“Quà gì thế?”
“Nỗi Buồn”
Người bạThôi, bạn cất lại đi. Mình đã có nhiều rồi.” Cô bé thất vọng vì bị từ chối khéo. Một vật giá trị như vậy mà ngay cả “cho không biếu không” người ta cũng không thèm nhận. Cô Bé lại ôm “Nỗi Buồn” ra về...Món quà cứ như đè lên trên ngực của cô bé...nghẽn thở.

Cô Bé băng qua cánh đồng mộng....Nơi đây toàn hoa thơm và cỏ lạ...Giống như Alice lạc vào xứ sở thần tiên...Cô Bé ướm thử đôi chân trần của mình trên vết hài cổ tích. Nụ Cười nắc nẻ trẻ con và đôi mắt ngây ngô thơ dại. Cô nghêu ngao bản “đồng dao” rồi mải mê đuổi theo cánh chuồn chuồn đến tận đỉnh đồi mà không haỵ. Trên đỉnh đồi lộng gió, có vài cô cậu nhỏ đang thả những cánh diều mơ ước.
Bất chợt, Cô Bé nhớ đến “Nỗi Buồn” của mình. Cô mang nó ra thả vào hư không...Nỗi Buồn bay lên, bay lên...bay vào cõi phù sinh huyễn mộng...

Cô thấy lồng ngực mình nhẹ nhỏm hẳn đi, như vừa có ai gỡ tảng đá ngàn cân. Ðược một chặp, “Nỗi Buồn” lại đáp xuống, rơi nhè nhẹ bên cạnh cô...Vô hình

Cô thiếp đi với Nỗi Buồn nằm gỏn lọn trong lòng. À...à... ơi, có bàn tay nhẹ lay chiếc võng tình, ru cô và Nỗi Buồn vào cơn mộng mị của kiếp nhân sinh. Ngủ ngoan nhé, Nỗi Buồn ơi! Ngủ đi để quên cơn đau vùi... À...ơi, chiếc võng tình đong đưa...một kiếp người đong đưa.
Cô choàng giấc. “Nỗi Buồn” vẫn nằm im đó. Dường như nó không muốn thức dậy để đối diện với thực tại.
Cô luồng sợi chỉ hồng nhan con gáị, khâu vá lại rách mục thời gian...

Và thời gian...

Diêu Linh

Hương Tết

Năm nào cũng vậy ,cứ vaò ngày ông Táo về trời “lão phu nhân” lại đi mua kiệu,hành về muối chua.
Sáng, “lão phu nhân” tất tả mặc áo dài đi dạy ,tất tả nên để quên hai cái chấm bi tròn phấn hồng trên đôi gò má !
 Hai “tiểu thư” vừa cười ngặt ngẽo, vừa xăng xái tán đều phấn ra cho má.Các nàng (đều học buổi chiều) được giao việc : cắt đầu cắt đuôi những củ kiệu,củ hành đáng ghét kia.
 Đã vậy, má còn chọn loại kiệu Huế bé tẻo tèo teo,thấy ngao ngán,chán mớ đời …
Cũng may,là chị,tôi tận dụng cái uy quyền ghê gớm của vị “đại tiểu thư”,sai bảo “tiểu tiểu thư”, còn mình thì ngồi bên đọc báo,nghe nhạc ngắn trời mây … 
Thật ra, không phải đại tiểu thư tôi làm biếng , mà tại bầu trời mùa xuân tươi thắm quá ,báo xuân hấp dẫn quá,nhạc xuân nao lòng quá! “Mùa xuân đến đạp xe trên phố ,tóc xõa vai mềm. 
Mùa xuân hát nụ hoa thơm ngát nở trên môi hồng …”
Tiểu tiểu thư ngoan hiền như đất ,cắm cúi làm.thỉnh thoàng liếc nhìn,thấy tội tội ,tôi bèn thưởng nhỏ cục kẹo,cái bánh. Canh chừng ,coi nhỏ mỏi mệt,tôi khen nhỏ khéo tay.Nhỏ thở dài,tôi nịnh nhỏ xinh gái …
 Một người làm dĩ nhiên khác hai người.Trưa , má đi dạy về , la : cả buổi sáng mà các con làm được có chừng này thôi hả? Tiểu tiểu thư thiệt thà khai báo.Thế là đại tiểu thư bị hai roi vào mong,vừa cười vừa mếu, vì má chỉ đánh giỡn chơi thôi !
Rồi cũng xong cái món dưa kiệu,củ hành kia.Những chiếc thẩu thủy tinh trong veo đã xếp hàng trên kệ bếp.Nhưng củ kiệu thuôn dài,be bé,trắng muốt ken dày coi rất ư duyên dáng ,yểu điệu thục nữ! 
Củ hành thì tròn trịa,hồng hào,mũm mĩm như cặp má em bé. Xem ra chúng không còn đáng ghét khi ta đưa chúng vào miệng,kèm với tôm khô,thịt luộc. Đúng là qua cơn bỉ cực tời hồi thái lai !Mà nào đã hết nỗi đoạn trường của chị em chúng tôi.
 Má tôi còn rinh về nào là đu đủ xanh ,cà rốt ,cù cải trắng … để làm dưa món. Lại cắt ,lại tỉa.
 Chao ôi khổ!Khổ không sao kể hết Nhưng hễ cái khổ đi qua ,cái sung sướng lại tới,ăn bánh chưng mà kèm dưa món thì tuyệt cú mèo!
Rồi má còn bày ra làm mứt gừng,gói bánh chưng … Lý lẽ của má là : Đàn bà con gái,dù chễm chệ trên ngôi nữ hoàng,cũng phải biết chuyện bếp núc! Biết để làm,nếu cần, và phải biết để còn dạy con hoặc chỉ để coi ngó,chỉ vẽ người giúp việc.
Ôi thôi,còn nhiều nỗi khổ nữa … Nhưng, như tôi đã nói, sau nỗi khổ luôn là niềm vui … Chẳng hạn len lén nhâm nhi miếng mứt khi chúng đang còn sôi riu ríu trên bếp …
 Chẳng hạn , vớt cái bánh chưng đầu tiên thử coi chín chưa … Xin “bật mí” rằng ,tôi đã từng bị phỏng môi vì cái tội “thử” này!
Phần “lão gia” , hổm rày cũng cực dữ à nhen : dọn dẹp,lau chùi nhà cửa …
 Và chiều 30, lão gia ra vườn chặt nhánh mai đẹp nhất,trĩu nụ nhất,cho vào bình.
 Hai tiểu thư , miệng rúc rích nói cười, tíu tít làm điệu cho mai: nào thiệp xuân,nào những câu “Phúc,Lộc,Thọ” …
Theo lệnh lão gia,mọi việc phải hoàn tất trước mười giờ .Giao thừa ,phòng khách sáng trưng,lung linh nến,hoa,rộn ràng nhạc xuân : “Cùng đón chúa xuân đang giáng xuống trần. thế gian lắng nghe tình xuân nồng …” 
Trên bàn thờ là đĩa trái cây to … bành ki có đủ cầu ,dừa ,đu đủ,xoài sung.
 Cạnh đó ,những hộp bánh mứt rực rỡ sắc màu ,có thắt nơ hồng … Hai tiểu thư bấm nhau,cười tủm tỉm : “Chu choa , lão gia và lão phu nhân nhìn nhau tình tứ quá ta ơi!”
Năm,bốn,ba,hai,một! Giao thừa ! 
Cả nhà quỳ xuống,cầu nguyện năm mới bình an ,vạn sự như ý …
Có một năm ,má tôi thay đổi “tư duy” hổng làm gì hết,ra chợ mua cho khỏe .Các tiểu thư vỗ tay hoan hô reo mừng,tỏ lòng biêt ơn.
Những ngày cuối năm của năm đó ,nhà như thiếu vắng một cái gì,trống trãi buồn buồn …
 Chúng tôi đi tới đi lui,ngẩn ngẩn ngơ ngơ … Lão phu nhân cũng nhận ra sự thiếu vắng ấy .
Thì ra lăng xăng chuẩn bị cho Tết cực mà vui. Vậy là lại đi chợ ,lại hì hục bày ra đủ thứ để làm .
Cái này cái nọ,có thể chút chút thôi … Nhưng lại có sức lan tỏa nồng nàn hương Tết,hương thơm của đầm ấm , hạnh phúc. Và của yêu thương …
                   Kim Chi

                                     
                               

Khi Người Về

Người về đâu không người không về đâu
chiều chưa mưa nên chiều chưa thay màu
tôi cây me đứng rung từng lá
lá đã vàng rồi tôi đã vàng theo 

tình người say không tình người không say
đêm sắp sang nên đêm sắp ùa đầy

hồn tôi ngủ sớm trong tay áo
tay áo người bay hương ngất ngây 

người yêu ai không người không yêu ai
lời tôi van xin lời tôi trải dài
trên trang nhật ký tôi than trách
tôi trách than người không tôi trách than ai

khi người về tôi không nhìn không trông
lòng tôi sông nước đủ trăm dòng
quanh co một nỗi buồn vô hạn
qua suốt một đời vẫn nhớ nhung 

người không về nên lòng người dửng dưng
tình tôi mong nên tình tôi khôn cùng
xế trưa con nắng sầu con gió
tôi gió may nhiều tôi tủi thân 

người thương người không người không thương

tôi xa xôi nên tôi chả được gần
người kiêu sa thế tôi đành ước
vôi vữa cho người lát tuổi xuân 

người không về nên tôi cũng chả buồn đi
bao nhiêu dự tính có ra gì
bèo trôi từng lớp trên lưng sóng
tôi quá chân rồi tôi giết tôi

 người phương nào người có nghe nôn nao
tôi ở đây nghe lòng tôi rì rào
lá me vàng rụng con đường nhớ
tôi nghĩ về người đêm ngày tôi xanh xao 

 1965

Du Tử Lê

Phố Về Đêm

Phố ngủ rồi
Những cột đèn đã tắt
Trong bóng đêm dẫu nhìn sâu vào mắt
Ta cũng chẳng thể nào nhìn thấy nhau đâu

Phố ngủ rồi
Những con đường đã vắng
Tôi một mình thao thức giữa mùa trăng…

Chẳng có gió, có mưa
Chẳng có lửa hồng bừng lên trong đêm tối
Chỉ tôi một mình
Với phố lạnh
Mù sương

Phố vẫn ngả mình ôm trọn những yêu thương
Phố vẫn nhường chân cho người đi tới
Phía cuối chân trời tôi còn ai đứng đợi
Hay suốt cuộc đời lạc lõng giữa phố đêm? 

Hoàng Yến Anh

Tình yêu là gì?

Phải chăng là cảm giác trọn vẹn, hạnh phúc khi ở bên nhau? Có nhiều định nghĩa dành cho tình yêu. Định nghĩa nào cũng đúng về một khía cạnh nào đó. Vậy có định nghĩa nào có thể định nghĩa toàn bộ tình yêu hay không?
 Hãy thử xem từ A đến Z tình yêu được định nghĩa thế nào nhé?

A - (Absolutely amaze) - Luôn chứng tỏ sự tôn sùng tuyệt đối của bạn với đối phương. Hãy để họ biết điều đó qua những cách cư xử "không giống ai" của bạn. Bạn yêu chính bản thân người ấy, dù họ là ai. Tránh coi những hành động yêu thương của đối phương như điều nghiễm nhiên phải có.
B - (Believe) - Tin tưởng vào bản năng của mình. Hãy làm bất cứ điều gì bạn muốn làm cho người ấy, đơn giản chỉ vì bạn thích. Tình cảm là tự nhiên, đến và đi theo sự mách bảo của con tim. Lí trí không có sức mạnh gì trong vấn đề yêu cả.
C - (Cuddle) - Âu yếm. Đó là một hành động hết sức bình thường mang hai người lại gần nhau hơn và thấy ấm áp hơn.
D - (Discover) - Khám phá những cử chỉ và hành động yêu mới để chuyện yêu thêm phần thú vị. Gửi tin nhắn yêu thương trên bảng thông báo chung của gia đình, gửi tặng nàng một bản tình ca qua đài, hay gọi điện cho nàng/ chàng chỉ để nói "Anh yêu em" hoặc "Em yêu anh".
E - (Entice) - Lôi kéo nàng vào cuộc với thử nghiệm mới trong chuyện "yêu". Rập khuôn một kiểu sẽ khiến cả hai nhàm chán. Sự mãn nguyện của hai người luôn là tiêu chí hàng đầu.
F - (Flirt) - Tán tỉnh. Đừng cho rằng khi đã có được chàng/nàng thì không cần phải "thả mồi bắt bóng" nữa. Đôi khi giả vờ như còn đang ở giai đoạn đầu của yêu đương cũng là điều thú vị.
G - (Gaze) - Nhìn say đắm vào mắt đối phương và nhẹ nhàng gửi thông điệp yêu đến họ mà không phải nói lời nào.
H - (Have) - Có một bữa tiệc tình yêu giữa hai người nhân kỷ niệm ngày nói lời yêu hay vào dịp sinh nhật nàng chẳng hạn. Nhạc, ánh nến và bữa tối là tất cả những gì nàng cần khi ở bên bạn, trong những giây phút lãng mạn thế này.
I - (Indulge) - Nuông chiều những khát vọng của đối phương. Hãy viết những điều bạn muốn lên một tờ giấy và bí mật bỏ vào ví của nàng/chàng. Bạn sẽ thấy ngạc nhiên đấy.
J - (Joke) - Vui đùa bên nhau là những giây phút khó quên nhất, hài hước khi bên nàng/ chàng sẽ giúp bạn ghi được rất nhiều điểm. Nhưng nhớ đùa có giới hạn nếu không bạn sẽ gay go khi "đùa thành thật".
K - (Kiss) - Những nụ hôn có thể thay thế cho mọi lời nói hoa mĩ, bay bổng. Đặc biệt là một nụ hôn chúc ngủ ngon.
L - (Love) - Yêu bằng cả trái tim và tâm hồn.
 Cả hai sẽ được trải qua những giây phút tuyệt vời với người mình yêu chân thành. Đừng quên yêu chính bản thân mình bạn nhé, đó cũng là một văn hoá khi yêu. M - (Massage) - Giúp chàng/ nàng massage tại nhà để quên đi những căng thẳng và mệt nhọc hàng ngày. Nếu có thể, hãy làm người yêu bất ngờ bằng những ngón nghề bạn học được. Thêm chút dầu thơm sẽ khiến mọi chuyện trở nên vô cùng hoàn hảo.
O - (Offer) 
- Nấu bữa sáng cho chàng, dù chỉ là trứng và bánh mì. Đó sẽ là một khởi đầu tuyệt vời cho ngày mới.
P - (Pretend) - Giả vờ bạn là một người yêu rất say mê. Hãy nghĩ xem mình đã bỏ qua không làm những gì, và giờ sẽ cố gắng đền bù. Hoặc không hãy thử nghĩ xem cuộc đời bạn sẽ thế nào nếu thiếu anh/cô ấy để trân trọng hơn những gì mình đang có.
Q - (Quote) - Trích dẫn một bài thơ, một lời bái hát hay lời hay ý đẹp trên tấm thiệp để gửi đến người bạn yêu. Người ta sẽ hiểu được cảm giác của bạn chính xác là thế nào.
R - (Remember) - Nhớ lấy những điều nhỏ nhất. Tôn trọng mọi sở thích của đối phương. Kỉ niệm sẽ đẹp nếu ta biết gìn giữ và tôn trọng chúng.
S - (Slow) - Những điệu nhảy chậm rãi dưới ánh nến và nền nhạc du dương sẽ khiến bạn trở thành hoàng tử bạch mà trong lòng nàng mà chẳng cần phải quá mất công.
T - (Try) - Thử những cách yêu khác thật nhẹ nhàng và cẩn trọng. Mọi sự khởi đầu đẹp sẽ hứa hẹn một kết thúc có hậu.
U - (Uncover) - Đừng che giấu cảm xúc hay suy nghĩ của bạn. Trò chuyện luôn mang lại những hiệu quả mà đến chính bạn cũng không ngờ tới. Hãy để cảm xúc được bày tỏ dưới ánh sáng của sự yêu thương và trân trọng.
V - (Value) - Giá trị bản thân. Đừng quên hứa hẹn và phải thực hiện lời hứa. Những lời hẹn ước luôn cần có trong tình yêu.
W - (Watch) - Ngắm nhìn ánh hoàng hôn hay bình minh cùng với người bạn yêu. Lên đường đi dã ngoại với nàng vào một ngày nghỉ đẹp trời bạn nhé.
X - (Xplore) - Khám phá những giấc mơ lãng mạn của bạn. Ngay lập tức thực hiện giấc mơ ấy thật ngoạn mục với nàng để chúng có thể trở thành hiện thực.

Y - (Yearn) - Luôn khao khát được âu yếm, được ôm người ấy trong vòng tay để có cảm giác nàng luôn bên bạn.
Z - (Zzzzzzzzzz) - Hãy ngủ ngon trong vòng tay của người ấy và mơ đến những giấc mơ đẹp. Hai bạn có thể học cách có cùng nhịp thở với nhau. Lúc đó hai người đã thực sự là một.

St

 

Phong tục ngày tết

Chúc Tềt và mừng tuổi
Sáng sớm mồng một Tết hay ngày "Chính đán.” mọi sinh hoạt ngừng lại, các con cháu tụ họp ở nhà tộc trưởng để lễ Tổ Tiên chúc tết ông bà, các bậc huynh trưởng và mừng tuổi lẫn nhaụ 
Theo tục lệ, cứ năm mới tới, kể cả người lớn lẫn trẻ con, mỗi người tự nhiên tăng lên một tuổị 
Bởi vậy ngày mồng một Tết là ngày con cháu "chúc thọ" ông bà và các bậc cao niên; và các người lớn thì "mừng tuổi" các trẻ em một cách cụ thể bằng những đồng tiền mới bỏ trong những "phong bao.” 
Tục này ở Nam Phần Việt Nam quen gọi là "lì xì.” Tiền mừng tuổi mà mình nhận được trong ngày tết gọi là "Tiền mở hàng.” Xưa còn có lệ cho tiền phong bao với số tiền lẻ (chứ không phải là tiền chẵn). 
Ngụ ý tiền này sẽ sinh sôi nảy nở thêm nhiều.
Về chúc Tết, trong ba ngày Tết, những thân bằng quyến thuộc, hoặc những người phải chịu ơn người khác thường phải đi chúc Tết và Mừng Tuổi gia chủ; sau đó xin lễ ở bàn thờ Tổ Tiên của gia chủ. 
Tục này ngày nay ít còn, vì thì giờ eo hẹp, đường xá xa xôi cho nên đã được thay thế bằng những thiệp "Chúc Mừng Năm mới" hay "Cung Chúc Tân Xuân.”
Lì Xì
Chữ lì xì được phiên âm từ tiếng Quảng Đông sang tiếng Việt, nguyên là chữ lợi thị (tiền bạc, lợi lộc) trong Hán tự. Để mừng tuổi các em, những người lớn trong gia đình, họ hàng, bạn bè của cha mẹ tặng các em những món tiền nho nhỏ (lì xì) và chúc các em chóng lớn, học hành đỗ đạt...
Những món tiền này được cho vào phong bao màu đỏ trơn hoặc có văn hoa vàng. 
Cũng như màu hồng thắm, màu đỏ hoặc các màu có sắc đỏ được tin là tượng trưng cho sự may mắn. Thuở trước, sau khi nhận những lời chúc thọ, các vị cao niên trong gia đình lì xì tất cả con cháu bất kể tuổi tác với những món tiền nho nhỏ, vừa bạc lẻ vừa tiền chẵn, ngụ ý chúc con cháu làm ăn phát đạt, tiền bạc sinh sôi nảy nở trong năm.
Xuất hành và hái lộc
Đầu năm mới, người mình còn có tục xuất hành nữạ Xuất hành là đi ra khỏi nhà trong ngày đầu năm để đi tìm cái may mắn cho mình và gia đình. Trước khi xuất hành, người ta phải chọn ngày, giờ và các phương hướng tốt để mong gặp được các quý thần, tài thần, hỉ thần....
Thường thường, người ta theo các hướng tốt, xuất hành đi lễ chùa, đền hoặc đi chúc Tết các bậc huynh trưởng, thân quyến hay bằng hữu. 
Đối với nhà nông ngày xưa, đầu năm mới xuất hành còn để chiêm nghiệm thời tiết nữạ Vào những ngày đầu năm, khi mặt trời mọc người ta đi ra khỏi nhà xem chiều gió thổi, người ta có thể đoán được năm mới hên hay xui, chẳng hạn:
- Gió Nam: chỉ đại hạn
- Gió Tây: chỉ cướp bóc loạn lạc
- Gió Tây Nam: chỉ bệnh dịch tả
- Gió Bắc: chỉ được mùa vừa phải
- Gió Tây Bắc: chỉ được mùa đỗ, đậu
- Gió Đông: chỉ có lụt lớn....
Nếu xuất hành ra chùa hay đền, sau khi lễ bái, người mình còn có tục bẻ lấy một "cành lộc" để mang về nhà lấy may, lấy phước.
 Đó là tục "hái lộc." cành lộc là một cành đa nhỏ hay cành đề, cành xi, cây xương rồng... là những loại cây quanh năm tươi tốt và nẩy lộc. Tục hái lộc ở các nơi đền, chùa ngụ ý xin hưởng chút lộc của Thần, Phật ban cho nhân năm mới. Cành lộc này thường đem về cắm ở bàn thờ Tổ Tiên.
Tục xông đất
Tục lệ xông đất đã có lâu đời ở nước tạ Người dân Việt Nam quan niệm ngày mồng Một là ngày đầu của một năm. Họ cho rằng vào ngày mồng Một, nếu mọi việc xảy ra suôn sẻ, mau mắn thì cả năm cũng sẽ được tốt lành thuận lợi.
 Người khách đến thăm nhà đầu tiên trong một năm cũng vì thế mà quan trọng.
 Cho nên cứ cuối một năm, mọi người có ý tìm xem những người nào vui vẻ, linh hoạt, đạo đức, và thành công trong bà con hay láng giềng để nhờ sang thăm. Tục này gọi là tục xông đất.
Người khách đến xông đất phải đến thăm sáng sớm ngày mùng Một (vì muốn là người khách đầu tiên), mang theo quà biếu như trái cây, bánh mứt, và tiền lì xì cho trẻ con trong nhà.
 Chủ nhà, do đã sắp đặt trước, sẽ tiếp đón niềm nở và nhận những lời chúc tốt lành. 
Người đến xông đất thường chỉ đến thăm, chúc Tết chừng năm mười phút chứ không ở lại lâu, hầu cho mọi việc trong năm của chủ nhà cũng được trôi chảy thông suốt.
Người đi xông đất xong có niềm vui vì đã làm được việc phước. Người được xông đất cũng sung sướng vì tin tưởng gia đạo mình sẽ may mắn trong suốt năm tới.
Khai bút đầu Xuân
Vào những ngày đầu Xuân, các người có văn học còn có tục "khai bút Tân Xuân" nữa.
Sự "khai bút" này nhằm mong mỏi đón nhận được mọi sự tốt lành nhân năm mới tới. Thường thường người ta phải chọn ngày và giờ tốt để khai bút.
 Nhiều khi sự khai bút cũng chỉ có tính cách tượng trưng mà thôi; chẳng hạn như viết lên giấy hồng điều vài chữ: ngày, tháng, năm... "khai bút đại cát" hay "tân Xuân đại cát" (nghĩa là đầu năm mới khai bút để gặp được những điều tốt lành lớn).
Đối với những danh sĩ thì đôi khi khai bút bằng cách làm một bài thơ đầu Xuân bày tỏ nguyện vọng hoặc ý chí của mình. Những bài thơ khai bút này được viết lên giấy hồng điều (giấy màu đỏ) hoặc trên giấy hoa tiên (giấy có vẽ hoa) rồi dán bài thơ lên tường để thưởng Xuân. 
Sau dây là bài thơ nổi tiếng của cụ Tam Nguyên Yên Đỗ Nguyễn Khuyến:

Tuổi thêm, thêm được tóc râu phờ,
Nay đã năm mươi, lẻ có ba
Sách vở ích gì cho tuổi ấy
Áo xiêm nghĩ lại thẹn thân già!
Xuân về, ngày loạn còn lơ láo,
Người gặp, khi cùng những ngẩn ngơ!
Lẩn thẩn lấy chi đền tấc bóng?
Sao con đàn hát vẫn say sưa?  
Kiêng kỵ trong ngày Tết
Đặc biệt ngày Tết người ta kiêng không dùng những tiếng hay làm những hành động xấu có thể đem lại sự không may cho mình. Sự xui hay không may này sẽ làm cho mình bị "giông" cả năm.
Đầu năm mới, người ta tránh chửi bới, giận dữ hay cãi lộn. Người ta cũng cố tránh làm đổ vỡ những đồ vật. Vận quần áo đen hay trắng, nhân năm mới là xui vì đó là màu của tang tóc, tối tăm. Người ta tránh không đòi nợ (hay bắt nợ).
 Ngày tết, mọi sinh hoạt thường nhật đều dình chỉ, người ta "kiêng" không quét nhà và đổ rác vì sợ sẽ đổ hay vứt bỏ mất những sự may mắn tốt lành tới nhà mình trong năm mớị Thường thường người ta phải đợi đến ngày "động thổ" mới tiếp tục đổ rác và quét nhà!
Đặc biệt, nếu có tang thì không nên đi xông nhà hay đi mừng tuổi người khác (để tránh cho người khác không bị xui như mình). Cũng vậy, đàn bà có thai thường "kiêng" không đi đâu cả trong những ngày đầu năm mới vì tục ngữ có câu: "sinh dữ, tử lành!"
Ngày xưa, ở chốn thôn quê còn có tục "kiêng" để cối xay gạo trống không vào những ngày đầu năm. Bởi vậy, người ta phải đổ một ít lúa vào cối xay ngụ ý cầu mong năm mới lúc nào cũng có lúa gạo sung túc.
Câu đối Tết
Để trang hoàng nhà cửa và để thưởng Xuân, trước đây từ các nho học cho tới những người bình dân "tồn cổ" vẫn còn trọng tục treo "câu đối đỏ" nhân ngày Tết. 
Những câu đối này được viết bằng chữ nho (màu đen hay vàng) trên những tấm giấy đỏ hay hồng đào cho nên thường được gọi chung là câu đối đỏ. Những chữ nghĩa ở các câu đối này thường là những chúc tụng nhân năm mới, chẳng hạn như:
- Phước thâm tự hải (hạnh phúc nhiều sâu như biển)
- Lộc cao như sơn (của cải nhiều cao như núi)
Hay là:
- Thiên tăng tuế nguyệt, nhân tăng thọ (Trời đất ngày gia tăng ngày tháng ví như con người mỗi năm tăng thêm tuổi thọ).
- Xuân mãn càn khôn, phúc mãn đường (mùa xuân về đầy trong Trời Đất ví như hạnh phúc đầy nhà).
Câu đối cũng còn được gọi là liễn nữa. Liễn thường là những dải giấy màu đỏ hay hồng đào, hai đầu dải giấy có làm trục bằng gỗ hay bằng tre để khi treo lên thì dải câu đối được ngay ngắn. 
Cũng có khi liễn không cần có trục và chỉ là những giải giấy để tiện dán vào những nơi cần treo như ở hai bên bàn thờ, các cột nhà cửa, cổng hay ngõ...
Trước đây ở chốn thôn quê, mỗi khi Tết đến, người ta còn cẩn thận dán liễn đỏ ở nơi các cửa chuồng lợn, trâu, bò hoặc ở thân cây dừa, nhãn, ổi, na... để ngụ ý cầu mong cho mọi sự được tốt đẹp như lợn, trâu, bò hay ăn chóng lớn, sinh đẻ đầy đàn... các cây thì sai trái. 
 Những nhà không có đủ khả năng và phương tiện viết câu đối ăn Tết thường phải nhờ những cụ đồ Nho chuyên viết và bán những câu đối Tết, những năm trước chiến tranh 1939-1945 đã được thi sĩ Vũ Đình Liên mô tả trong bài thơ bất hủ "Ông Đồ."
-Các văn nhân nhân dịp Tết cũng thường làm câu đối để bày tỏ ý chí của mình hoặc chỉ trích những thói hư tật xấu của người đờ; Chẳng hạn như:
Thiên hạ xám rồi còn đốt pháo
Nhân tình bạc thế, lại bôi vôi.
(Trần Tế Xương)
 Theo tục cổ truyền của người Việt thì Táo quân gồm hai ông và một bà, tượng trưng là 3 cỗ, "đầu rau" hay "chiếc kiềng 3 chân" ở nơi nhà bếp của người mình ngày xưa. Vào ngày nói trên, Táo quân sẽ lên thiên đình để báo cáo mọi việc lớn nhỏ trong nhà của gia chủ với Thượng Đế (hay Ông Trời). 
Táo quân cũng còn gọi là Táo Công là vị thần bảo vệ nơi gia đình mình cư ngụ và thường được thờ ở nơi nhà bếp, cho nên còn được gọi là Vua Bếp nữa. 
Vị Táo quân quanh năm chỉ ở trong bếp, biết hết mọi chuyện trong nhà, cho nên để Vua Bếp "phù trợ" cho mình được nhiều điều may mắn trong năm mới, người ta thường làm lễ tiễn đưa ông Táo về Chầu Trời rất là trọng thể. Lễ vật cúng Táo công gồm có: mũ ông công ba cỗ hay ba chiếc: hai mũ đàn ông và một mũ đàn bà. 
Mũ dành cho các ông Táo thì có hai cánh chuồn, mũ Tái bà thì không có cánh chuồn.
 Những mũ này được trang sức với các gương nhỏ hình tròn lóng lánh và những giây kim tuyết màu sắc sặc sỡ. Để giản tiện, cũng có khi người ta chỉ cúng tượng trưng một cỗ mũ ông công (có hai cánh chuồn) lại kèm theo một chiếc áo và một đôi hia bằng giấy. 
 Màu sắc của mũ, áo hay hia ông công thay đổi hàng năm theo ngũ hành. Thí dụ:
  Năm hành kim thì dùng màu vàng
 Năm hành mộc thì dùng màu trắng-
 Năm hành thủy thì dùng màu xanh
 Năm hành hỏa thì dùng màu đỏ
 Năm hành thổ thì dùng màu đen.
Những đồ "vàng mã" này (mũ, áo, hia, và một số vàng thoi bằng giấy) sẽ được đốt đi sau lễ cúng ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp cùng với bài vị cũ. 
Sau đó người ta lập bài vị mới cho Táo công.
Theo tục xưa, riêng đối với những nhà có trẻ con, người ta còn cúng Táo quân một con gà luộc nữạ Gà luộc này phải thuộc loại gà cồ mới tập gáy (tức gà mới lớn) để ngụ ý nhờ Táo quân xin với Ngọc Hoàng Thượng Đế cho đứa trẻ sau này lớn lên có nhiều nghị lực và sinh khí hiên ngang như con gà cồ vậy!
Ngoài ra, để các ông và các bà Táo có phương tiện về chầu trời, ở miền Bắc Việt Nam người ta còn cúng một con cá chép hãy còn sống thả trong chậu nước, ngụ ý "cá hóa long" nghĩa là cá sẽ biến thành Rồng đưa ông táo về trời. Con cá chép này sẽ "phóng sinh" (thả ra ao hồ hay ra sông sau khi cúng).
-Ở miền Trung Việt Nam thì người ta cúng một con ngựa bằng giấy với yên, cương đầy đủ. 
Còn ở Nam Phần Việt nam thì giản dị hơn, chỉ cúng mũ, áo và đôi hia bằng giấy là đủ.
Tùy theo từng gia cảnh, ngoài các lễ vật chính kể trên, người ta hoặc làm lễ mặn (với xôi gà, chân giò luộc, các món nấu nấm, măng…) hay lễ chay (với trầu cau, hoa, quả, giấy vàng, giấy bạc..) để tiễn táo Công.
Sự tích Táo quân bắt nguồn từ Trung Hoa, cho nên truyện đã được "Việt Nam hóa" với nhiều tình tiết khác nhau. 
 Tuy nhiên, các câu truyện vẫn nói lên "tình nghĩa yêu thương" giữa một người vợ và hai người chồng cũ và mớị Chính vì những mối ân tình đó mà ba người đều đã quyên sinh vì nhau.
- Thượng đế thông cảm mối tình sâu nghĩa đậm này đã cho về bếp núc ở gia đình... 
Bài vị thờ vua Bếp thường được ghi vắn tắt là "Định Phúc táo Quân" nghĩa là thần định mọi sự hạnh phúc.
(trích "Một Trăm Ðiều Nên Biết Về Phong Tục Việt Nam")

Biết để sống

Có một chuyện ngụ ngôn mà tôi rất thích xin kể ra sau đây:
“Ngày kia có một chú khỉ nhỏ quyết định đi chơi lang thang trong rừng. Chú khỉ không biết đi đâu nhưng đã khởi hành từ lúc sáng sớm. Chú nhảy từ cành cây nầy qua cành cây khác cho đến khi thấy mệt. Rồi chú khỉ gặp chàng Bò Tót. 
Chàng Bò Tót hỏi, “Chú trẻ đi đâu đó?” 
Chú khỉ trả lời rằng chú không biết đi đâu nhưng bây giờ đã mệt rồi. 
Chàng Bò Tót nói, “Vậy leo lên lưng tôi để tôi chở chú đi.”
 Chú khỉ con leo lên lưng Bò Tót và chúng đi với nhau cách chậm rãi.
Sau một lúc có một chim Đại Bàng rất lớn bay theo. 
Chim Đại Bàng hỏi, “Chú khỉ trẻ, chú đang đi đâu đó?
” Chú khỉ trả lời, “Cháu không biết nhưng chắc chắn cháu đang đi chậm lắm.”
 Chim Đại Bàng nói, “Vậy hãy để ta ôm chú lên và bay nhanh hơn nhé.
” Chú khỉ trẻ nói, “Vậy thì tốt lắm!” 
Thế là chim Đại Bàng cắp chú khỉ trong đôi chân mạnh mẽ của nó và bay thật nhanh về tổ. 
Chim Đại Bàng mẹ lẫn chim con trong tổ vui vẻ vì thấy chú khỉ. Bầy chim đã xúm lại xé xác chú khỉ làm mồi cho bữa ăn tối.”
Từ câu chuyện trên tôi thấy mình tìm ra được một bài học quan trọng:
“Nếu bạn không biết bạn đang đi đâu thì chắc chắn bạn sẽ đi đến một nơi mà bạn không muốn đến.”
Thử hỏi bạn đang đi đâu và bạn có biết chắc mình sẽ về đâu chưa? Trả lời được câu hỏi nầy là bạn đã hiểu rõ mục đích của bài viết nầy.
Người Việt Nam xưa thường nhắc câu, “Khôn cũng chết, dại cũng chết, biết thì sống.”
 Kinh nghiệm nầy cho thấy sống hay chết liên quan đến sự biết hay không biết. Hồi trẻ tôi có nghe một cụ già nói đến câu nầy một cách thích thú. 
Nghe nói người đầu tiên nói câu nầy là cụ Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm. Câu nói nầy nay đã trở thành một thành ngữ được nhiều người biết đến và hay trưng dẫn ra trong những câu chuyện người già nhắc lại cho người trẻ. Trong sách lịch sử cũng thấy nói đến chuyện Khôn, Dại, Sống, Chết nầy.
Ngày xưa, vua Ai Công, nước Lỗ, hỏi Đức Khổng Tử:
- Người khôn có sống lâu không?
Khổng Tử đáp:
- Khôn thì sống lâu, chứ dại thì sống lâu sao được! Người ta có thứ chết, tự mình làm cho mình chết, chứ không phải số mệnh đáng chết mà chết: Ăn uống không chừng mực, thức ngủ không điều độ, làm lụng khó nhọc quá, lười biếng, chơi bời quá, người như thế phải chết về bệnh tật.
 Phận là người dưới mà can phạm người trên; Lòng tham muốn không chừng; Tính yêu cầu không chán… Những người như thế thì chết về hình pháp. 
 Mình ngu mà kình địch với người khôn, mình yếu mà khinh bỉ người mạnh; không biết lượng sức mình mà cứ giận dữ làm liều, người như thế thì chết về binh đao.
 Ba thứ chết ấy, thực không phải là số mệnh, chỉ tự mình giết mình mà thôi.”

(trích Thành Ngữ Điển Tích Danh Nhân Từ Điển của Trịnh Vân Thanh, 
NXB: Xuân Thu, 1966).
Cụ Phan Bội Châu, một danh nhân Việt Nam yêu nước cũng có viết:
“Khôn thì người ghét, tìm cách mưu hại cho chết; dại thì dễ bị dìm, bị hại, cũng chết; chỉ có người biết tùy thời mà hành động, gặp lúc địch mạnh thì ẩn nhẫn tránh xa để rèn luyện sức mạnh; đợi lúc địch yếu hoặc bận tay với kẻ khác thì xông đánh bất thình lình, có vậy mới sống được.”
(Theo Việt Nam Tự Điển –Tác giả Lê Văn Đức). 
Biết để sống trên đời là cần thiết.
“Biết thì sống.” Câu nói nầy thật là hay. Vấn đề biết hay không biết thật là quan trọng. Thật ra, chữ “biết” lúc nào và ở đâu cũng rất quan trọng. 
Nhờ biết thích nghi với hoàn cảnh mà dân tộc Việt Nam tồn tại cho đến ngày nay và cũng nhờ ham hiểu biết mà đầu óc dân Việt không thua gì các dân tộc khác trên thế giới. Chúng ta có thể tự hào về dân tộc Việt Nam trên nhiều phương diện.
Ở tại Hoa Kỳ, hầu như ngành nào quan trọng cũng có người Việt Nam chen chân sánh bước. Học sinh Việt Nam nhiều em nổi tiếng học giỏi.
 Nhiều công nhân Việt Nam được chủ nhân công ty kính nể vì khả năng thông thạo công việc và tính cần cù, tháo vát. Truyền thống ham học, trọng tri thức vẫn sống mạnh giữa cộng đồng người Việt.
 Tinh thần “thờ cha kính mẹ” hay “kính lão đắc thọ” của người Việt không kém thua chút nào khi so với các dân tộc khác. Biết để sống là giá trị trường tồn của dân tộc Việt xưa nay.
Muốn biết chúng ta cần dừng lại lắng nghe, học hỏi và nghiên cứu thêm, nhưng nhiều người Việt cũng hay nói cách chủ quan, “Biết rồi, khổ lắm, nói mãi.”
 Câu nói nầy có thể dẫn đến thái độ bịt tai lại đối với nhiều điều mới mẻ đáng biết, đáng nghe.
 Tôi mong bạn sẽ không dùng câu nói đó ở đây. Điều tôi muốn trình bày với bạn có thể là điều quan trọng nhất bạn đang cần biết. Đây là sự hiểu biết tâm linh mà nhiều người không để ý và có lẽ chính bạn cũng không để ý đến giữa những bận rộn của cuộc đời nầy. 
Nhưng đây là một nhu cầu cần thiết. Thân thể bạn cần ăn uống hít thở để sống. Linh hồn bạn cũng cần sống như vậy không kém. Biết thì sống. Không biết thì chết.
Hồng Ân